{{ getFormatedDate(match.time/1000,'dddd') }}
{{ match.home }} {{ match.visitor }}
{{ subgame.name }} {{ subgame.value }}

Šampionat Jugoslavije koji su bombardovale Hitlerove "štuke"

/ Izvor: mozzartsport.com
Komentari: 12
Čekao se derbi BSK-a i Jugoslavije, a umesto njega stigao je rat koji je zauvek zabranio da timovi tri regionalna takmičenja odluče ko je šampion sezone 1940/41
Šampionat Jugoslavije koji su bombardovale Hitlerove "štuke"

Na današnji dan, na Vaskrs, u zoru 6. aprila 1941. godine, predsednik vlade Kraljevine Jugoslavije, pučista, armijski general Dušan Simović spremao se za svadbu ćerke, a po glavi su mu se vrzmale diplomatske igre kojima je želeo da spreči neminovno... Fudbal, bar u tom trenutku, iako je rat bio izvestan, nije bio suspendovan. Navijači i klubovi već uveliko su se spremali za završnu fazu tada dvokružnog šampionata Jugoslavije. Međutim, kraljevina koja je vojnim pučem 27. marta zbacila tročlano namesništvo, a s njim i vladu Dragiše Cvetkovića i Vlatka Mačeka koji su 25. istog meseca potpisali Trojni pakt sa silama Osovine, tonula je u ratni haos zajedno s novim suverenom, mladim kraljem Petrom II.

Fudbal je dakle nekima bio u prvom, a nekom ni u drugom planu. Stvari su stajale ovako… Čekao se šampion koji to nikada nije postao. Faktički, imali smo tri regionalne lige podeljene po područjima tri konstitutivna naroda Kraljevine Jugoslavije, prvobitno nazvane Kraljevina Srba Hrvata i Slovenaca. Pored takmičenja tadašnje Banovine Hrvatske osnovane 1939. godine pod političkim pritiskom na prvog kraljevskog namesnika, princa Pavla Karađorđevića u organizaciji HNS-a i takozvane Slovenske (slovenačke) nogometne lige SNL-a, postojala je takozvana Srpska liga koju je činilo deset klubova. Prvenstvo se, kao što rekosmo, igralo po dvokružnom liga sistemu, a završnica je trebalo da promoviše novog šampiona države. Što se tiče Srpske lige, BSK je osvojio naslov šampiona, a na Prvenstvo Jugoslavije osim BSK-a, kvalifikovali su se SK Jugoslavija i Vojvodina, dok je BASK ispao u niži rang takmičenja.

Uglavnom se znalo i ko s kim igra u takmičenju za državnog šampiona, uz napomenu da su imena dva kluba još bila upitna, pošto Srpska liga nije bila završena. Trebalo je da se reši ko je bolji, SK Jedinstvo iz Beograda ili Bata iz Borova, odnosno ko zauzima četvrto mesto u srpskom takmičenju. Spisak timova je uz ovaj izuzetak bio manje ili više potpun. Bez Hitlerove “Direktive 25”, koja je i okinula obarač napada na Jugoslaviju u takmičenju za državnog šampiona te 1941. godine takmičili bi se Hajduk iz Splita, PH Građanski iz Zagreba, HŠK Konkordija, beogradski BSK, SK Jugoslavija, Vojvodina, a zatim i beogradsko SK Jedinstvo ili Bata, pa na koncu i NK Ljubljana iz Slovenije.

Nijedna od ovih utakmica zbog kasnijih dešavanja nije odigrana, a kolika je fudbalska tenzija vladala u to vreme najbolje svedoči činjenica da je u prvom kolu trebalo da se sretnu BSK i Jugoslavija. Bio je to derbi, pre derbija kakvog danas znamo, nešto što ni pored svih vremenskih razlika ne možemo a da ne uporedimo sa večitim derbijem između Zvezde i Partizana koji je rođen šest godina nakon događaja o kojima govorimo.

Pored ove utakmice u prvom kolu trebalo je da se odigraju i mečevi između četvrtoplasirane ekipe Srpske lige, sa HŠK Konkordijom, PH Građanski je bi se suočio sa trećim timom iz srpskog takmičenja, dok se Hajduk iz Splita spremao da dočeka Ljubljanu.

Šesti april suspendovao je sve do daljeg, odnosno do trenutka koji nikada nije došao... Deluje groteskno, možda i nerealno, ali svakako istinito da je o napadu koji je zaustavio sport, ali i prekinuo život Kraljevine već pomenuti predsednik vlade Dušan Simović koji je sa vazduhoplovnim brigadnim generalom Borivojem Mirkovićem i skovao puč, znao gotovo sve. Međutim, ni on sam nije verovao da će izveštaj pukovnika Vladimira Vauhnika, sposobnog vojnog atašea u Berlinu koji se infiltrirao u Abver (Obaveštajno odeljenje oružanih snaga Rajha), direktno preko šefa ove vojne institucije, admirala Vilhelma Kanarisa pokazati kao tačan. Tadašnji ambasador Jugoslavije, nobelovac Ivo Andrić, zajedno s Vauhnikom poslao je hitnu depešu u Beograd. Ona je u suštini glasila ovako: “Nemci će nas napasti u zoru 6. aprila“...

I jesu... Bombarderi Luftvafeove četvrte vazduhopolovne flote pod komandom Aleksandra Lera tog jutra obrušili su se na Beograd koji je nešto ranije proglašen za otvoren, dakle protivvazdušnom odbranom nebranjen grad... Da tragedija bude veća, prve ratne operacije Vermahta počele su tri sata pre napada nemačke avijacije na jugoslovenske aerodrome, a četiri i po sata pre nego što su prve bombe pale na Beograd koji se spremao za proslavu Vaskrsa. Tako se desilo da je prestoni grad spavao, dok su delovi elitnog Hitlerovog puka Brandenburg zauzimali Sipski kanal na Dunavu.

Fudbal je jasno morao da stane, a neka od najvećih imena tadašnjeg jugoslovenskog fudbala uzela su puške u ruke. Šanse nisu imali budući da je ratni plan Kraljevine Jugoslavije kodnog naziva „R41“ taktički devastiran pred nacistima već prvih dana rata. Zalud hrabar otpor vazduhoplovaca, uz sporadično žestoka dejstva pojedinih jedinica kopnene vojske, kada su se grupe armija raspadale na teritoriji čitave zemlje. Glavni udar iz Bugarske, te presecanje odstupnice prema tada još slobodnoj Grčkoj značio je slom Kraljevine Jugoslavije. Kapitulacija oružanih snaga potpisana je 17. aprila, a zarobljeništvo je čekalo na stotine hiljada ljudi pod uniformom i osramoćenom zastavom.

Među zarobljenima bio je i Đorđe Vujadinović, legendarni fudbaler BSK-a, reprezentativac koji je godinu dana ranije, naravno na fudbalskom terenu, savladao Nemačku sa 2:0. Bio je to isti onaj momak koji je u Montevideu tresao mrežu domaćeg Urugvaja, ali i Bolivije. Aprilski rat vezao je ruke, pa i noge i Blagoju Moši Marjanoviću. I on je zarobljen kao jugoslovenski vojnik, a Nemcima naravno nije bilo važno to što je upravo on duže od jedne decenije bio nezamenljivi reprezentativac. Igrao je na mestu centarfora, desne polutke i desnog krila. Njegova reč slušala se bez pogovora kako u BSK-u, tako i u državnoj reprezentaciji. Sa Tirnanićem, koji je između ostalog od sveg srca podržao bojkot Hitlerovih Olimpijskih igara u Berlinu 1936. godine, sačinjavao je čuvenu desnu stranu beogradskih Plavih za kojima je ludovala tadašnja fudbalska javnost.

Ovo je dan koji smo iskoristili da ih se setimo, da skinemo skoro osam decenija debeo sloj prašine nad davnim šampionatom Jugoslavije umesto koga je nastupila tragična kapitulacija i građanski rat… Nastavak znate, jer primera radi Crvena zvezda i Partizan su nastali tek nakon svršetka rata, dok od starih imena klubova koji su te 1941. godine trebalo da igraju prvenstvene utakmice danas na prostoru Srbije imamo Vojvodinu, a u Hrvatskoj splitski Hajduk.

FOTO: Printscreen, Vikimedia

Najnovije vesti


×